Στη μνήμη του Νίκου Μπελογιάννη

…Έξω από τις φυλακές, ένα τεράστιο κίνημα για τη σωτηρία τους είχε ξεσπάσει σε όλο τον κόσμο. Από το ένα άκρο της γης στο άλλο. Εκατομμύρια άνθρωποι κινητοποιούνταν με όλους τους τρόπους για να ματαιώσουν την εκτέλεσή τους.

Στις 29 Μαρτίου του 1952, ημέρα Σάββατο έπεσαν να κοιμηθούν, όπως κάθε βράδυ. Την επαύριον, ημέρα Κυριακή, δε θα γίνονταν εκτελέσεις. Έτσι γίνονταν, ακόμη και στις πιο άγριες στιγμές του Εμφυλίου.  Μια μέρα ακόμη στη ζωή. Όμως, κατά τις 2.30 π.μ., η φυλακή της Καλλιθέας φωτίζεται. Κλειδαριές ξεκλειδώνουν, πόρτες συρίζουν, βήματα πολλών ανθρώπων ακούγονται από το διάδρομο. Ο Μπελογιάννης πετάγεται όρθιος. Σύμφωνα πάντα με τον Τάκη Λαζαρίδη, ακολουθεί ο παρακάτω διάλογος:

-Πάμε για καθαρό αέρα;
-Ναι Νίκο, πάτε για εκτέλεση…

Πρώτος βγήκε ο Μπελογιάννης, μετά ο Μπάτσης. Του Λαζαρίδη, που ετοιμαζόταν να ακολουθήσει, του είπαν: Εσύ Λαζαρίδη κάθησε…

Από τους οχτώ καταδικασμένους σε θάνατο, τον Νίκο Μπελογιάννη, τον Δημήτρη Μπάτση, τον Ηλία Αργυριάδη, τον Νίκο Καλούμενο, την Έλλη Ιωαννίδου-Παππά, τον Τάκη Λαζαρίδη, τον Χαράλαμπο Τουλιάτο και τον Μιλτιάδη Μπισμπιάνο, πήραν τους τέσσερις πρώτους… Την Έλλη δεν την εκτέλεσαν -παρά τη δήλωσή της στο Στρατοδικείο, ότι δεν δεχόταν την εξαίρεσή της από τις εκτελέσεις- γιατί ήταν ετοιμόγεννη, και τον Λαζαρίδη λόγω του νεαρού της ηλικίας του.

Στις 3.48, η φάλαγγα των αυτοκινήτων και η κλούβα μέσα στην οποία βρισκόταν οι μελλοθάνατοι έφτασαν στο Γουδί, πίσω από το νοσοκομείο «Σωτηρία». Στις 4, όλοι βρίσκονταν στις θέσεις τους. Οι τέσσερις μπροστά στις είκοσι τέσσερις κάννες του εκτελεστικού αποσπάσματος, πίσω από το απόσπασμα ο επίτροπος και οι υπόλοιποι αρμόδιοι αξιωματικοί. Στις 4.10 π.μ. ακούγεται το παράγγελμα: «Επί σκοπόν». Ακολουθεί η χαριστική βολή.

Στη μνήμη μας μένει πάντα χαραγμένη η εικόνα του Μπελογιάννη ως η εικόνα ενός ανθρώπου που πηγαίνει να συναντήσει το θάνατο χαμογελώντας. Είναι ένας άνθρωπος που αποδέχεται νηφάλια το θάνατο, ακριβώς επειδή πεθαίνει για να υπερασπιστεί τις ιδέες του και την αξιοπρέπειά του. Αν δεχτούμε ότι η δοκιμασία της ελευθερίας είναι αναπόσπαστη από τη δοκιμασία της θνητότητας -με την έννοια ότι ένας άνθρωπος δεν μπορεί να είναι πραγματικά ελεύθερος όσο παραμένει δέσμιος του φόβου του θανάτου- τότε ο Μπελογιάννης ενσαρκώνει ένα κορυφαίο συμβολικό παράδειγμα ελεύθερου ανθρώπου.

*του Δημήτρη Κανελλόπουλου, «Νίκος Μπελογιάννης: Βιογραφία»

Νίκος Μπελογιάννης

Νίκος Μπελογιάννης. Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο, σκίτσο Pablo Picasso

…Οι ατέλειωτοι μήνες στα μπουντρούμια-πηγάδια της Ασφάλειας -το δικό μου κατασκότεινο, του Νίκου με φώς νύχτα-μέρα- με την απίθανη αλληλογραφία μας και τον κώδικα του βήχα, οι δύο δίκες στα στρατοδικεία όπου δίναμε μαζί τις μάχες μας, είναι πια ένα «ευτυχισμένο» παρελθόν. Εδώ, στη φυλακή της Καλλιθέας, στα μπουντρούμια της απομόνωσης, έχουμε μόνο τις θανατικές καταδίκες μας, αλλά και τις καθημερινές στιγμές στο προαύλιο, όταν μπορούμε να μιλήσουμε. Ο Νίκος είναι στενοχωρημένος με τη «χλιαρότητα» με την οποία αντιμετωπίζουν τη δική μας θέση οι βουλευτές της ΕΔΑ: «Θα ήμουν εγώ βουλευτής και θα είχα ανθρώπους μας στη δική μας θέση και θα καθόμουν έτσι; Μωρέ θα κατέβαινα με τηλεβόα στη Σταδίου!», μου είπε κάποια στιγμή.

Οι αιτήσεις χάριτος απορρίφθηκαν, τα μέτρα στην απομόνωση έγιναν πιο σκληρά, όλα έδειχναν πως ήμασταν κοντά στο τέρμα, όταν ήρθε ο αρχιφύλακας, μας έβγαλε τον Νίκο κι εμένα στο διάδρομο και μας έδειξε μια εφημερίδα. «Σωθήκατε!», μας είπε χαρούμενος, και μας έδωσε την εφημερίδα που κρατούσε. Ήταν η εφημερίδα με το γράμμα του Πλουμπίδη, ύστατη προσπάθεια να σωθεί ο Νίκος. Το άλλο πρωί ήρθε και πάλι ο αρχιφύλακας με μια εφημερίδα, μας έβγαλε στο διάδρομο και: «δεν καταλαβαίνω, κάτι συμβαίνει εδώ, το Κόμμα σας λέει πως το γράμμα του Πλουμπίδη είναι πλαστό!…». Διαβάσαμε την ανακοίνωση, κοίταξα το Νίκο, με κοίταξε, «τί είναι αυτό;», του λέω. Δίστασε λίγο, κι ύστερα: «Έ, δεν καταλαβαίνεις, αν είναι κάποιος να πάει, ας είμαι εγώ. Ας μην είμαστε κι οι δυο». Ήξερα πως κάτι έκρυβε αυτή η αινιγματική εξήγηση. Την αποκρυπτογράφησα όταν ήρθε η ώρα της. Εκείνη τη στιγμή, διαβάζοντας την «καταγγελία», το μόνο που ακούσαμε, πολύ πριν ακουστεί το απόσπασμα, ήταν το «πυρ!»…

Λίγες μέρες νωρίτερα, σε ένα γράμμα του από εκείνα που ανταλλάσσαμε και στην Καλλιθέα συμπληρώνοντας όσα δεν είχαμε προλάβει να πούμε στις σύντομες συναντήσεις μας τα μεσημέρια στο προαύλιο, μου έγραφε: «…μα φαίνεται πως το βιβλίο θα κλείσει πριν φτάσουμε στο τέλος. Και ποτέ άλλοτε όσο τώρα δεν ήθελα να ζήσεις τουλάχιστον εσύ. Να ζήσεις για τον Βίκτωρα. Να ζήσεις και για την εκδίκηση. Αυτό θα είναι αύριο η μεγαλύτερη προσφορά στη μνήμη μου».

Αυτά ήταν τα τελευταία του λόγια και την ώρα του οριστικού χωρισμού: «Όχι, πρέπει να ζήσεις. Για το παιδί. Για την εκδίκηση». Έζησα -όπως το ήθελε. Για την εκδίκηση -έκανα ό,τι μπορούσα. Με το λόγο και την πένα. Όπως εκείνος το εννοούσε.

*της Έλλης Παππά, «Ο Σύντροφος που περιμέναμε»

Advertisements

~ από root στο 30 Μαρτίου, 2009.

Ένα Σχόλιο to “Στη μνήμη του Νίκου Μπελογιάννη”

  1. […] […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: