Η Ιδιωτικότητα ως πολιτική ιδιότητα

Η ιδιωτικότητα είναι μία κατ’ εξοχήν πολιτική ιδιότητα. Το άτομο είναι ο φορέας της τόσο στον ιδιωτικό όσο και στο δημόσιο χώρο. Στην απέναντι πλευρά βρίσκεται το κράτος, ως χρήστης της πληροφορίας που ασκεί δημόσια εξουσία και φορτίζεται με την επιβολή του νόμου. Όπως είναι προφανές τίθεται θέμα περιορισμένης εμπιστοσύνης στην κρατική εξουσία, ειδικά όταν αυτή αντιμετωπίζει ζητήματα τήρησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Δεν είναι τυχαίο ότι στο Ελληνικό Σύνταγμα ο συνταγματικός νομοθέτης –με την αναθεώρηση του 2001- ορίζει τον ελεγκτικό ρόλο των ανεξάρτητων αρχών.

Αναπόφευκτα η αποτελεσματική άσκηση των καθηκόντων του κράτους προϋποθέτει την πρόσβαση στην πληροφορία των πολιτών. Η επεξεργασία, επομένως, των προσωπικών πληροφοριών συντελείται υπό συγκεκριμένες και αυστηρές προϋποθέσεις, που λαμβάνονται υπόψη κατά το σχεδιασμό νόμων προστασίας προσωπικών δεδομένων. Τέτοιες προϋποθέσεις ενσωματώθηκαν στην Privacy Act, την αντίστοιχη ευρωπαϊκή (Data Protection Directive) και ελληνική νομοθεσία (Ν.2472/97).

Μια σημαντική προϋπόθεση αφορά στην αδιακρισία των επεξεργαζόμενων πληροφοριών. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει εμπειρογνώμονας της Προστασίας Δεδομένων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: «…παράδειγμα στη χώρα μας, αποτελεί το πολυσυζητημένο θέμα της αναγραφής του θρησκεύματος στις ταυτότητες. Το κράτος οφείλει να μην παγιδεύεται σε γραφικούς φονταμενταλισμούς και να διακρίνει την άσκηση δημόσιας εξουσίας από τη διαπόμπευση».

Μια ικανή και αναγκαία συνθήκη για την επεξεργασία προσωπικών πληροφοριών πολιτών είναι η εξασφάλιση των πληροφοριακών αγαθών (assets). Το ζήτημα της ασφάλειας των πληροφοριακών συστημάτων συνδέεται στις σύγχρονες μορφές διακυβέρνησης με τη λεγόμενη Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση (e-Government). Το e-Government δεν περιλαμβάνει μόνο διαδικασίες όπως η ηλεκτρονική ψηφοφορία (e-Voting), αλλά την αναμόρφωση των οργανωτικών δομών του κράτους για την παροχή υπηρεσιών στον πολίτη. Η εφαρμογή σεναρίων σύγχρονης διακυβέρνησης έχει να αντιμετωπίσει κινδύνους ασφάλειας που απορρέουν όχι μόνο εξ’ αιτίας της αξίας των αγαθών, αλλά και λόγω των ίδιων των τεχνολογικών μέσων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την υποκλοπή και την παράνομη οικειοποίηση δεδομένων. Η ανάπτυξη συστημάτων ασφαλείας είναι πλέον, σύμφωνα με την ισχύουσα κοινοτική και ελληνική νομοθεσία, υποχρέωση του υπευθύνου επεξεργασίας.

Advertisements

~ από root στο 26 Νοέμβριος, 2011.

2 Σχόλια to “Η Ιδιωτικότητα ως πολιτική ιδιότητα”

  1. Η ιδιωτικότητα δεν είναι κάποια άχρονη ιδιότητα. Δεν προϋπήρχε.

    Δημιουργήθηκε ως τέτοια ιστορικά κατά τους νεώτερους χρόνους και πιο συγκεκριμένα ήταν μια από τις κοινωνικές κατασκευές της αστικής τάξης κατά την άνοδό της στην εξουσία. Δημιουργήθηκε με άλλα λόγια μέσα από μια διαδικασία συγκρότησης της αστικής τάξης ως τάξης που ως στοιχείο της περιλάμβανε αδιάσπαστα τον ανταγωνισμό για την κατάκτηση της εξουσίας τόσο από τον κλήρο όσο και την αριστοκρατία. Προφανώς επίσης ποτέ δεν υπήρχαν από τη μια πλευρά τα άτομα και από την άλλη πλευρά το Κράτος ή από τη μία πλευρά ο νομοθέτης και από την άλλη η κοινωνία.

    Τα πολύ ενδιαφέροντα ζητήματα που εγείρονται μέσα από τις νέες τεχνολογίες μέσα σε ένα άλλο πλαίσιο ανάλυσης μπορούν να αναγνωστούν ως πεδία κοινωνικής διαμάχης μεταξύ ανταγωνιζόμενων δυνάμεων.

  2. Αγαπητέ FGA,

    Συγνώμη καταρχήν για την καθυστερημένη απάντηση.

    Όπως αναφέρω και στην ανάρτηση «Τί είναι Ιδιωτικότητα;», η έννοια της ιδιωτικότητας είναι ευρύτερη και σαφώς προγενέστερη της αστικής επανάστασης. Όπως χαρακτηριστικά λέει ένας ερευνητής του πεδίου, η ιδιωτικότητα είναι μια έννοια τόσο παλιά όσο η Εύα και τόσο σύγχρονη όσο το Facebook. Όμως το περιεχόμενο της έννοιας έχει αλλάξει πάρα πολύ στο πέρασμα του χρόνου. Δέχομαι δηλαδή ότι μετά τη συγκρότηση της αστικής τάξης, η έννοια αυτή έχει λάβει πιο σαφή χαρακτηριστικά και ορίζεται διαφορετικά σε κάθε context (π.χ. informational privacy, bodily privacy, territorial privacy κλπ.). Ενώ, ταυτόχρονα, υποστηρίζω ότι ως έννοια η ιδιωτικότητα διάγει βίους παράλληλους με την εμφάνιση της ιδιοκτησίας. Αρκεί, κατά τη γνώμη μου, να δούμε το διαχωρισμό της κοινωνικής ζωής στην αρχαία Αθήνα με την οριοθέτηση διαφορετικών επιπέδων διεισδυτικότητας στην προσωπική σφαίρα του ατόμου (π.χ. δημόσια σφαίρα – εκκλησία του δήμου, δημοσιοιδιωτική σφαίρα – αγορά, ιδιωτική σφαίρα – οίκος) ή τον τρόπο με τον οποίο το συλλογικό φαντασιακό των κατοίκων της Βρετάνης βρήκε έκφραση το 1763: ”The poorest man may in his cottage bid defiance to all the forces of the crown. It may be frail -its roof may shake- the wind may blow through it -the storm may enter, the rain may enter- but the King of England cannot enter.” Κατά τον ίδιο το Μεσαίωνα, επίσης, σκιαγραφείται η έννοια της ιδιωτικότητας μέσω της περιγραφής της λειτουργίας των ειρηνοδικείων: Magistrate’s lonely life.

    Ερχόμενοι στο παρόν, δε μπορώ παρά να συμφωνήσω μαζί σου: οι νέες τεχνολογίες ανοίγουν πάνω στην έννοια της ιδιωτικότητας πεδία κοινωνικού ανταγωνισμού. Έχει ενδιαφέρον να συζητηθεί με ποιον τρόπο και σε ποιον βαθμό η κοινωνία αντιπαλεύει την διαρκή υπονόμευση της ιδιωτικότητας των υποκειμένων της. Παραδείγματος χάρη, μια εργασία σχετικά με τις αντιδράσεις κατόπιν αλλαγών στο feed του facebook (πίσω στο 2007) μπορεί να βρεθεί στο «The Facebook feeding frenzy» όπου εντοπίζονται δύο τύποι αντίστασης: resistance-through-peristence και resitance-through-distance. Αλλά αυτό είναι μια άλλη συζήτηση που καλούμαστε ως κίνημα (που βιώνει την Κοινωνία της Πληροφορίας, το networked society, την ubiquitous surveillance society, πες-το-όπως-θες) να την κάνουμε κάποια στιγμή.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: